Czym właściwie jest zaufanie?

2018-10-24T18:16:49+00:0017 października 2018|

Kiedy chcielibyśmy skonstruować jednoznaczną definicję zaufania, która byłaby wyczerpująca i jednocześnie zawierała wszystkie kluczowe komponenty możemy natknąć się na wiele utrudnień. Jednym z nich jest problem dotyczący punktu wyjścia dla rozważań. Biorąc pod uwagę dziedzinę nauki jaką jest przykładowo socjologia i sposób definiowania tam zjawisk, zaufanie nabiera zupełnie odmiennego kontekstu niż ten, który powszechnie jest znany w psychologii.  Poniżej zostały podane socjologiczne słownikowe definicje zaufania, które pokazują jak wieloaspektowym i różnorodnym pojęciem jest zaufanie.

„Zaufanie to strategia upraszczająca, która pozwala jednostkom zaadaptować się do złożonego środowiska społecznego i tym samym korzystać szerszej z puli możliwości”

 „Zaufanie to przekonanie lub oczekiwanie, że partner weźmie pod uwagę interesy drugiego partnera w toku wymiany”

 „Ufać to znaczy wierzyć, ze rezultaty czyichś zamierzonych działań będą właściwe z naszego punktu widzenia”

 Profesor Piotr Sztompka, socjolog oraz autor książki „Zaufanie: Fundament Społeczeństwa” powziął się sformułowania krótkiej i zwięzłej definicji zaufania, oddającej jednocześnie sens tego zjawiska. Brzmi ona następująco: „Zaufanie jest zakładem podejmowanym na temat niepewnych, przyszłych działań innych ludzi”. Każdy zakład, który w tym znaczeniu jest rozumiany jako nieformalna umową losowa jest związany z mniejszym lub większym ryzykiem przegranej. Przekładając to na język praktyki, pokładanie w kimś zaufania zawsze wiąże się z możliwością doświadczenia straty.

Na przytoczoną tu definicję składają się dwa elementy – przekonania oraz sposób w jaki są wyrażana. Oznacza to, że pokładając w kimś zaufanie oczekujemy, że druga osoba zachowa się tak jak byśmy chcieli.  W ten sposób niejako przewidujemy przyszłość i zakładamy, że wystąpi określony obrót zdarzeń, który pozwoli nam uzyskać oczekiwany rezultat. Z pojęciem zaufania bardzo blisko wiąże się także zjawisko nieufności. Za tą druga nazwą kryje się postawa unikania lub odmawiania działań innym osobom. Jest to spowodowane odczuciem wrogiej postawy drugiej osoby oraz przewidzeniem szkodliwych działań skierowanych w naszą stronę.

Wiedza na temat tego czym jest zaufanie jest pierwszym krokiem, do tego aby systematycznie przeanalizować relacje, w których jesteśmy i odpowiedzieć na pytanie na ile ja ufam innym oraz, czy inne osoby postrzegają mnie jako godnego zaufania?